آب معدنی
آب معدنی به آبی گفته میشود که از چشمههای طبیعی یا مصنوعی جریان داشته و نسبت به آب معمولی از نظر نوع مواد معدنی، میزان املاح، گاز و درجه حرارت تفاوت دارد. مقدار املاح این آبها بهمراتب بیشتر بوده و حاوی ترکیبات مختلفی نظیر نمکها، ترکیبات گوگردی، ید، آهن و مواد رادیواکتیو است که از دل زمین و لایههای زمینشناسی سرچشمه میگیرند.
ویژگیها و استانداردهای آب معدنی
بر اساس استانداردهای بینالمللی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، آب معدنی باید حداقل حاوی ۲۵۰ قسمت در میلیون کل مواد جامد محلول (TDS) باشد که از یک منبع زیرزمینی محافظتشده بهدست میآید و هیچگونه ماده معدنی مصنوعی به آن اضافه نمیشود. در اتحادیه اروپا نیز آب معدنی باید در منبع اصلی بطریگیری شده و هیچگونه درمان ضدعفونیکنندهای روی آن انجام نشود.
دستهبندی انواع آبهای معدنی
آبهای معدنی بر اساس ترکیبات غالب موجود در آنها به چند دسته تقسیم میشوند:
- آب معدنی اسیدی: حاوی مقدار مشخصی انیدرید کربنیک طبیعی آزاد است که به هضم غذا و افزایش اشتها کمک میکند.
- آب معدنی سولفات سدیمدار: حاوی سولفات سدیم، کلرور سدیم و بیکربنات سدیم است.
- چشمههای آب تلخ: به دلیل وجود سولفات منیزیم طعم تلخی داشته و در برطرف کردن یبوست مؤثرند (اما برای افراد کمخون و ضعیف مناسب نیستند).
- چشمههای کلرور سدیم: حاوی مقادیر بالایی از کلرور سدیم بوده و برای افراد مبتلا به سوءهاضمه مفید است.
- آب آهندار: حاوی مقادیر قابلتوجهی آهن محلول بوده و برای درمان کمخونی بسیار مفید است (معمولاً در سرچشمه مصرف میشود).
- آب گوگردی: دارای هیدروژن سولفوره آزاد بوده و در درمان روماتیسم و امراض جلدی کاربرد دارد.
- آب آهکدار: حاوی کربنات اسید کلسیم و منیزیم است و در درمان نارساییهای کلیوی و مشکلات پوستی توصیه میشود.
- چشمههای آرسنیکدار و یددار: ترکیبات یددار آن غدد گلو و دستگاه گوارش را تحریک کرده و نوع آرسنیکدار آن برای رفع کمخونی مفید است.
تاریخچه مصرف و خواص درمانی آب معدنی
استفاده از آب معدنی برای درمان و آبدرمانی سابقه طولانی دارد. در دوران باستان، مکانهایی مانند چشمههای معدنی و حمامها برای «گرفتن درمان» مورداستفاده قرار میگرفتند. امروزه نیز شهرها و مناطق آبگرم متعددی در سراسر جهان (مانند ویشی در فرانسه، کارلووی واری در جمهوری چک و چشمههای متنوع در رومانی و سایر کشورها) به عنوان مراکز گردشگری سلامت و آبدرمانی شناخته میشوند.