تشریح عملکرد یخجال فریزر ساید بای ساید
علاوه بر بخش مکانیکی، سیستم کنترل و اجرای فرآیندهای یخچال به قطعات الکتریکی وابستگی کامل دارد. در ادامه، اجزای الکتریکی اصلی یخچال فریزر ساید بای ساید، وظایف هر کدام و نحوه کارکرد مدار برق دستگاه به تفکیک بررسی شده است.
اجزای اصلی ترموستات یخچال
ترموستات یک کلید اتوماتیک تنظیم دماست که داخل یخچال قرار دارد و مهمترین اجزای تشکیلدهنده آن عبارتند از:
- فانوسک: محفظه انعطافپذیری که نسبت به تغییرات فشار گاز حساس است.
- کنتاکتهای اتصال: وظیفه قطع و وصل جریان برق را بر عهده دارند.
- لوله بلو (محفظه گاز حساس): حسگر دمایی که درون محفظه اواپراتور قرار میگیرد.
- لوله مویین: رابط بین لوله بلو و فانوسک.
- فنر و اهرمها: مکانیسم تنظیمکننده حساسیت مکانیکی کلید.
- پیچ تنظیم و ولوم: برای کالیبره کردن و تغییر تنظیمات دما.
- صفحه مدرج: نمایشدهنده درجات مختلف تنظیم دما روی بدنه ترموستات.
رلههای حفاظتی و راهاندازی کمپرسور
۱. رله راهانداز (رله استارت)
رله استارت در سه نوع جریانی، ولتاژی و حرارتی ساخته میشود که در یخچالهای خانگی بیشتر از نوع رله جریانی یا حرارتی دو منظوره (استارت و بار منفی) استفاده میشود تا موتور در لحظه استارت به گشتاور مطلوب برسد.
۲. رله بار زیاد (بیمتال یا اورلود)
اگر در کار موتور مشکلی به وجود آید (مانند آسیب دیدن سیمپیچها، مسدود شدن مسیر گردش گاز، نوسان ولتاژ و...)، جریان دریافتی موتور افزایش یافته و داغ میشود. اورلود یک فیوز حرارتی است که روی کمپرسور نصب میشود؛ این قطعه با افزایش دمای جدار خارجی موتور یا عبور جریان زیاد از سیم هیتر داخلی، منبسط شده و با جدا کردن کنتاکتها، مدار را قطع میکند تا موتور نسوزد.
سایر قطعات الکتریکی و کنترلی یخچال فریزر
- جعبه تقسیم و سیم رابط: ترمینال ورودی کابل اصلی یخچال که سیمها را تقسیم میکند. سیم رابط باید از نوع کابلی انعطافپذیر و سهرشتهای (دارای سیم ارت) باشد.
- لامپ یخچال و فریزر: لامپهای روشنایی داخلی با توان ۱۴ تا ۴۰ وات که برای روشن کردن محیط داخل کابین هنگام باز کردن دربها تعبیه شدهاند.
- شستی معکوس درب: کلیدی معکوس عملکرد زنگ اخبار؛ با باز شدن درب، کلید آزاد شده و لامپ روشن میشود و با بسته شدن درب، مدار قطع میگردد.
- گرمکن دور درب (هیتر دور درب): برای از بین بردن شبنم و رطوبت ایجاد شده در لبههای دور درب یخچال.
- سیستم دیفراست (برفکزدایی): شامل کلید دستی دیفراست، موتور دیفراست (تایمر اتوماتیک آب کردن برفکها)، رله دیفراست و گرمکن دیفراست (هیتر) جهت ذوب کردن خودکار برفکهای اواپراتور.
- موتور پروانه اواپراتور و فن کندانسور: موتور پروانه اواپراتور برای به گردش درآوردن هوا داخل محفظه و فن کندانسور جهت تبادل حرارت کندانسور اجباری به کار میروند.
- شیر برقی یخچال: قطعه الکترومکانیکی جهت قطع و وصل اتوماتیک آب ورودی به ظرف یخساز و آبسردکن.
- لامپهای نشانگر: شامل لامپ سبز (نشانگر کارکرد کمپرسور)، لامپ آبی (کارکرد فن کندانسور) و لامپ کارکرد دیفراست.
تشریح عملیات الکتریکی و اصول برقی یخچال فریزر
جریان برق از فاز وارد رله استارت شده و به پایه R (سر کمپرسور) میرسد. در این لحظه سیمپیچ اصلی و استارتر جریان زیادی جذب کرده، هسته رله مغناطیسی شده و کنتاکت استارت عمل میکند تا موتور با توان کامل شروع به کار کند. قطعه اورلود نیز در مسیر مدار قرار دارد تا در صورت افزایش غیرمجاز جریان برق، از آسیب به سیمپیچها جلوگیری کند.
در سیستمهای کنترل برودتی خانگی، برای راهاندازی کمپرسور از سیستمهای گریز از مرکز یا رلههای جریان استفاده میشود تا استارت پس از شروع به کار موتور از مدار خارج گردد و سرسیمهای موتور از طریق ترمینال و رله مدیریت شوند.
سؤالات متداول در خصوص قطعات الکتریکی یخچال
۱. وظیفه اورلود (رله بار زیاد) در یخچال چیست؟
اورلود یک فیوز حرارتی محافظ است که در صورت افزایش بیش از حد جریان برق یا داغ شدن کمپرسور، مدار را قطع میکند تا موتور نسوزد.
۲. شیر برقی یخچال چه وظیفهای بر عهده دارد؟
شیر برقی وظیفه قطع و وصل اتوماتیک جریان آب ورودی به محفظه یخساز و آبسردکن را کنترل میکند.